EuroWire , BRUKSELA , 6 lutego 2026 r. Komisja Europejska potwierdziła, że rozważa ewentualne zmiany w unijnych ramach dotyczących wiz krótkoterminowych, które mogłyby umożliwić niektórym specjalistom spoza UE pozostanie w UE przez okresy przekraczające obecny limit 90 dni w dowolnym okresie 180 dni. Przegląd ten stanowi część trwającej oceny unijnych przepisów dotyczących mobilności i wiz w odpowiedzi na zmieniające się potrzeby rynku pracy i transgraniczną działalność gospodarczą. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Schengen większość obywateli państw trzecich może przebywać w UE do 90 dni w dowolnym sześciomiesięcznym okresie bez konieczności uzyskania wizy długoterminowej lub zezwolenia na pobyt.
Komisja stwierdziła, że system ten stwarza wyzwania operacyjne dla określonych grup zawodowych, których praca wymaga powtarzającej się lub dłuższej obecności w kilku państwach członkowskich UE. Ocena koncentruje się na określonych kategoriach zawodowych, a nie na ogólnych zmianach w ogólnym systemie wizowym. W dokumencie strategicznym udostępnionym państwom członkowskim Komisja wskazała sześć kategorii zawodowych, które potencjalnie mogłyby kwalifikować się do dłuższych pobytów lub bardziej elastycznych warunków wizowych. Należą do nich artyści koncertujący, występujący w wielu krajach, sportowcy zawodowi biorący udział w zawodach sportowych, specjaliści pracujący nad projektami transgranicznymi, personel wspierający przemysł i usługi w UE oraz kierowcy ciężarówek świadczący usługi transportowe i logistyczne dla firm działających w UE. W dokumencie wymieniono również specjalistów, których praca wiąże się z częstym przemieszczaniem się między państwami członkowskimi w ramach zobowiązań umownych.
Według Komisji zawody te odgrywają rolę w utrzymaniu ciągłości w sektorach takich jak kultura, sport, transport, produkcja i usługi techniczne. Artyści i sportowcy koncertujący często napotykają trudności logistyczne w obecnym systemie ze względu na napięte harmonogramy wydarzeń obejmujących kilka krajów. Specjaliści i personel techniczny z zagranicy są często potrzebni na miejscu w przypadku projektów infrastrukturalnych, przemysłowych i usługowych, które wykraczają poza obowiązujący limit pobytów krótkoterminowych. Komisja wezwała również państwa członkowskie UE do uproszczenia i przyspieszenia procedur wizowych dla wykwalifikowanych pracowników. Zauważyła, że długi czas rozpatrywania wniosków i zróżnicowane wymogi krajowe mogą utrudniać legalny dostęp dla specjalistów wspierających działalność gospodarczą w UE.
Obowiązujące przepisy Schengen i 90-dniowe ograniczenie
Dokument podkreśla potrzebę wprowadzenia bardziej przejrzystych procedur, lepszej koordynacji między organami krajowymi oraz bardziej spójnego stosowania przepisów wizowych w całej Unii. Transport i logistyka zostały uznane za obszary, w których ograniczenia mobilności mają praktyczne implikacje. Kierowcy ciężarówek obsługujący przedsiębiorstwa UE często wymagają wielokrotnych, krótkoterminowych wjazdów do wielu krajów, co może być trudne do opanowania w obecnych ramach prawnych. Komisja stwierdziła, że zajęcie się tymi kwestiami mogłoby wesprzeć efektywność łańcucha dostaw, pozostając jednocześnie w ramach istniejących ram prawnych i regulacyjnych. Przegląd nie wprowadza natychmiastowych zmian w przepisach wizowych ani nie zmienia uprawnień prawnych państw członkowskich w sprawach imigracyjnych. Wszelkie zmiany w ramach dotyczących pobytów krótkoterminowych wymagałyby dyskusji i uzgodnień między rządami UE, a także dostosowania do obowiązujących przepisów Schengen.
Rolą Komisji jest ocena opcji politycznych i przedstawianie zaleceń w oparciu o względy ekonomiczne i administracyjne. Komisja stwierdziła, że wszelkie przyszłe dostosowania będą dotyczyć wyłącznie jasno określonych rodzajów działalności zawodowej i będą obejmować zabezpieczenia zapewniające zgodność z prawem migracyjnym UE. Przegląd nie proponuje nieograniczonego dostępu do rynku pracy UE ani nie zastępuje istniejących systemów wiz długoterminowych ani zezwoleń na pobyt. Zamiast tego analizuje on, czy ograniczone przedłużenia lub dostosowane rozwiązania mogłyby zaspokoić potrzeby operacyjne bez zmiany ogólnej struktury kontroli granicznych UE . Urzędnicy UE stwierdzili, że ocena odzwierciedla trwające wysiłki na rzecz modernizacji systemów administracyjnych regulujących mobilność i podróże służbowe.
Zgodność z wymogami prawa migracyjnego UE
Komisja wprowadziła już wcześniej narzędzia cyfrowe i aktualizacje proceduralne mające na celu usprawnienie procesu wizowego i zarządzania granicami, w szczególności w przypadku legalnych podróży służbowych i zawodowych. Wyniki przeglądu zostaną omówione z państwami członkowskimi i odpowiednimi zainteresowanymi stronami w ramach standardowego procesu konsultacji politycznych Komisji. Nie ogłoszono harmonogramu wdrażania ani wniosku ustawodawczego. Wszelkie dalsze kroki będą zgodne z ustalonymi procedurami legislacyjnymi UE i będą wymagały formalnego zatwierdzenia przez odpowiednie instytucje. Komisja podkreśliła, że przegląd opiera się na udokumentowanych wymogach administracyjnych i ekonomicznych określonych przez państwa członkowskie i sektory przemysłu. Oczekuje się, że dalsze szczegóły zostaną przekazane po konsultacjach i ocenach wewnętrznych, zgodnie z obowiązującymi procedurami decyzyjnymi UE .
Artykuł UE rozważa elastyczność wizową dla sześciu grup zawodowych pojawił się po raz pierwszy w Edinburgh Report .